Zmiany skórne na twarzy i szyi – rodzaje i leczenie

Pod pojęciem zmian skórnych może kryć się właściwie każda, odbiegająca od prawidłowej, struktura zaburzająca koloryt bądź powierzchnię naskórka. Równie różnorodne są przyczyny ich powstawania, które mogą wywodzić się z czynników zewnętrznych (np. przebarwienia posłoneczne) lub wewnętrznych. W tym drugim przypadku objawy skórne to oznaka tego, że z jakichś powodów organizm nie funkcjonuje prawidłowo.

Dodatkowo niektóre zmiany skórne twarzy i szyi mogą być uwarunkowane genetycznie, a inne mieć podłoże nabyte. Poznanie przyczyn powstawania takich dermatoz (chorób skóry) jest kluczowe w planowaniu skutecznej terapii.

Przyczyny powstawania patologicznych struktur na skórze to przede wszystkim:

• infekcje bakteryjne (np. czyraki i zapalenie mieszków włosowych),
• infekcje wirusowe (np. brodawki, kłykciny kończyste wywołane wirusem brodawczaka ludzkiego),
• reakcje alergiczne (np. grudki, wysypka, rumień),
• choroby pasożytnicze (np. grudki, nadżerki, wypryski),
• choroby autoimmunologiczne (np. łuszczyca, liszaj, pęcherze),
• brak równowagi hormonalnej (np. trądzik, włókniaki, zmiany pigmentacyjne).

M.in. od tego, jaka jest przyczyna wystąpienia konkretnej zmiany skórnej, zależy to, w jakim obszarze ciała się ona pojawi. Niektóre zmiany umiejscawiają się przede wszystkim na dłoniach, tułowiu czy na przykład skórze głowy. Inne szczególnie często atakują twarz i szyję pacjenta, co zwykle stanowi dla niego istotny problem natury estetycznej, a nawet doprowadzają do problemów o podłożu psychologicznym.

Dlatego niezwykle ważne jest prawidłowe zdiagnozowanie podłoża występowania zmian skórnych na twarzy i wdrożenie odpowiedniej terapii dermatologicznej lub z wykorzystaniem metod dostępnych w ramach zabiegów medycyny estetycznej.

Do najczęściej występujących zmian skórnych twarzy i szyi należą brodawki, przebarwienia i znamiona oraz włókniaki. Warto przyjrzeć się bliżej rodzajom tych dermatoz, aby zrozumieć mechanizm ich powstawania, prawidłowo rozróżniać ich morfologię i wiedzieć, kiedy zmiana skórna stanowi jedynie problem estetyczny, a kiedy może zagrażać naszemu zdrowiu.

Bez względu na rodzaj dermatozy, jej ewentualne usunięcie należy zawsze skonsultować z lekarzem dermatologiem lub lekarzem medycyny estetycznej (jeżeli zmiana będzie nadawała się do usunięcia metodami oferowanymi przez tę dziedzinę).

Do zmian skórnych twarzy i szyi zaliczamy zatem między innymi:

• brodawki,
• przebarwienia i znamiona,
• włókniaki.

Przyczyną ich powstawania jest zasadniczo zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego. Występuje jednak sporo podtypów brodawek, które zlokalizowane są w różnych częściach ciała. Zwykle przyjmują one formę twardych grudek (guzków) o szorstkiej powierzchni, zazwyczaj w kolorze skóry lub o nieco ciemniejszej barwie.

Brodawki twarzy to jedna z najczęściej konsultowanych z dermatologiem zmian skórnych. Pacjenci często pytają o możliwość ich usunięcia, bo te przeszkadzają im ze względów estetycznych. W terapii brodawek twarzy jednym z najważniejszych aspektów jest zadbanie o brak widocznych blizn po usunięciu zmiany.

Przebarwienia powstają najczęściej na skutek nieustabilizowanej gospodarki hormonalnej. Może na nie wpływać także ekspozycja na promienie słoneczne lub przebyta ciąża. Choć zwykłe zmiany pigmentacyjne nie zagrażają zazwyczaj zdrowiu pacjenta, to często są źródłem jego obniżonej samooceny. Dlatego też po ustaleniu podłoża wystąpienia przebarwień i konsultacji z lekarzem medycyny estetycznej, pacjenci decydują się zwykle na ich usunięcie.

W przypadku znamion pojawiających się na skórze twarzy i szyi najważniejsza jest diagnostyka pod kątem nowotworowym. Jeżeli w jej toku okaże się, że zmiany nie są groźne, je również można zredukować.

Są to łagodne nowotwory tkanki łącznej, których powstawanie najczęściej uwarunkowane jest genetycznie. Pojawiają się zwykle w miejscach szczególnie narażonych na otarcia i przybierają formę miękkich (rzadziej twardych) narośli. Najczęściej występujące włókniaki mają kolor skóry lub są nieco ciemniejsze.

Z perspektywy wskazań medycznych włókniaków zazwyczaj nie kwalifikuje się do usuwania. Czasem jednak mogą stanowić krępujący defekt estetyczny. Wówczas nic nie stoi na przeszkodzie, aby, w konsultacji z lekarzem, zaplanować zabiegi usuwające i te zmiany.

Zmiany skórne twarzy i szyi zazwyczaj traktowane są przez pacjentów w kategoriach uciążliwego problemu estetycznego. Obniża on wówczas ich samoocenę, a w niektórych przypadkach powoduje nawet społeczne wykluczenie. Pierwszą i naturalną reakcją osób borykających się z takimi zmianami, jest podejmowanie samodzielnych prób ich usunięcia domowymi sposobami.

Niestety, niektóre dermatozy mają charakter nawracający. To znaczy, że nawet, gdy je usuniemy, nie mamy gwarancji, że nie pojawią się ponownie.

W zależności od rodzaju i charakteru zmiany skórnej do najczęściej stosowanych metod ich leczenia zalicza się między innymi:

• kremy i maści,
• laseroterapię,
• elektrokoagulację,
• krioterapię.

Kremy i maści najczęściej stosuje się w przypadku terapii usuwania przebarwień. Wówczas zawierają takie substancje jak retinol, witamina C i kwas mlekowy czy azelainowy. Substancje te wywołują redukcję zmienionego dermatozą naskórka. Kremy i maści stosuje się także w terapii brodawek, jednak w tym przypadku należy uważać na rodzaj substancji aktywnych, jakie posiadają w swoim składzie.

Niektórych kremów i maści nie należy stosować w okolicach twarzy i szyi, bo mogłyby zniszczyć także zdrową tkankę skóry znajdującą się wokół zmiany, której chcemy się pozbyć. Obecnie wykorzystuje się preparaty oparte na lekach przeciwwirusowych — potrafią one skutecznie usunąć brodawkę i nie ingerować w strukturę skóry, która ją otacza.

Laserowe usuwanie zmian skórnych to jedna z najbardziej skutecznych metod leczenia brodawek, włókniaków, łagodnych znamion i innych zmian skórnych twarzy i szyi. Zabieg wykonuje lekarz dermatolog w znieczuleniu miejscowym, co sprawia, że procedura jest właściwie bezbolesna. Dodatkowo nie wymaga rekonwalescencji, a jedynym wskazaniem po zabiegu jest unikanie ekspozycji na promienie słoneczne. Ogromna zaleta precyzyjnego usuwania zmian skórnych twarzy i szyi przy użyciu lasera to zminimalizowanie ryzyka powstania blizn.

To metoda usuwania brodawek i włókniaków polegająca na wystawieniu zmian skórnych na działanie prądu o wysokiej częstotliwości, który uszkadza białka budujące te zmiany. Dzięki tej metodzie możliwe jest łatwe usunięcie brodawki lub włókniaka bez ryzyka powstania blizn czy trwałych przebarwień.

Obecnie, w zależności od wielkości zmiany, elektrokoagulację wykonuje się najczęściej w znieczuleniu miejscowym. Ze względu na możliwość wystąpienia obrzęku, bólu, zasinienia, a także drobnych ran należy jednak liczyć się nawet z kilkudniową rekonwalescencją.

Krioterapia to sposób na usuwanie brodawek i włókniaków za pomocą wymrażania ciekłym azotem o temperaturze około -140 stopni Celsjusza. Krioterapia jest zabiegiem bezpiecznym (nawet dla kobiet w ciąży i dzieci). Sposób jej wykonania specjalista dobiera indywidualnie do wielkości zmiany skórnej. Zaletą krioterapii jest minimalizacja ryzyka pozostawienia blizn po usunięciu włókniaka lub brodawki.

Do usuwania zmian skórnych nadal stosuje się również zabiegi chirurgiczne. Nie zaleca się ich jednak w przypadku brodawek czy włókniaków zlokalizowanych w obrębie twarzy, ponieważ w tym przypadku mogą pozostawiać nieestetyczne blizny, a nawet bliznowce, jeśli pacjent ma predyspozycje do ich powstawania.

W większości przypadków zmiany skórne na twarzy i szyi usuwa się wyłącznie ze względów estetycznych. Oznacza to, że zazwyczaj nie stanowią dla pacjenta żadnego zagrożenia i lekarz nie zobaczy żadnych medycznych wskazań do pozbycia się ich.

Zdarza się jednak, że umiejscowienie zmiany (na przykład na linii włosów, czy w miejscu krawędzi kołnierzyka) może powodować jej podrażnienie. Nierzadko przyczynia się to do powstania stanu zapalnego. Wówczas usunięcie takich dermatoz jest jak najbardziej wskazane.

Nawet jeśli zmiana skórna przeszkadza pacjentowi jedynie w obszarze estetyki, nadal warto działać. Należy udać się na konsultację z lekarzem dermatologiem i omówić dostępne możliwości terapii. Podniesienie samooceny i tym samym komfortu życia to bardzo ważne aspekty — równie ważne jak zdrowie w ujęciu fizycznym.